Covid: Çin’de halk neden yeni bir kapanmadan korkuyor?

0
212

Çin’in başşehri Pekin‘de yetkililerin neredeyse tüm kent sakinlerinden Covid testi yaptırmalarını istemesi halk ortasında panik yarattı. Pekinliler, yeni bir kapanma geleceği konusunda kaygılı.

Dünyada Covid pandemisine karşı en sert siyasetlere sahip ülkelerin başında gelen Çin’de milyonlarca insan hâlâ tam ya da kısmi kapanma tedbirleri altında yaşıyor.

Şanghay‘da günlük ömrü derinden etkileyen sert tedbirlerin Pekin‘e de gelmesi ihtimali kaygı yaratıyor.

Pekala Çin’de tam olarak neler oluyor?

Pekin’deki toplu testler hakkında ne biliniyor?

Yetkililer Pekin‘in en ağır nüfuslu bölgesi olan Chaoyang’da Pazartesi günü Covid testleri yapmaya başladı. Bu toplu testlerin yapıldığı bölgelerin sayısı Cumartesi günü 12’ye çıktı.

Covid virüsünün geçen 7 gün içinde ne kadar yayıldığını ölçmek için milyonlarca insan haftada üç sefer test yaptırmak zorunda bırakılıyor.

Pekin‘de 21 milyona yakın insan yaşıyor.

Halk neden paniğe kapıldı?

Başkentteki bu mecburî toplu Covid testi uygulaması, ülkenin en büyük kenti Şanghay‘daki üzere karantina ilan edileceği dertlerini alevlendirdi.

Nüfusu 25 milyon olan Şanghay, Nisan ayının başından beri sıkı kapanma tedbirleri altında yaşıyor. Halkın besin kıtlığı ile çaba ettiği bildiriliyor.

Konutlarına kapanan beşerler, yemek ve su sipariş etmekte zorlanıyor. Birçok insan da hükümetin zerzevat, et ve yumurtadan oluşan kolilerini bekliyor.

Kent halkına çok kısıtlı müddetlerle konuttan çıkmaları müsaadesi veriliyor. Bu ortada toplumsal medyada paylaşılan ve insanların panik içinde alışveriş yaptığı görüntülerde halkın neredeyse marketleri yağmaladığı görülüyor.

İnsanların gereğince besin stoku olmadığı için güvenlik işçisiyle karşı karşıya geldiği görüntüler da toplumsal medyada dolaşıyor.

Pekin‘in mukadderatının de tıpkı olacağından korkan başkentliler, besin ve öteki materyalleri stoklamak için süpermarketlere akın etti.

BBC Çin Muhabiri Stephen McDonell, artan talebe yetişebilmek için besin tedarikçilerinin temel malların stokunu neredeyse 5 katına çıkardığını bildirdi.

BBC’ye konuşan yaşlı bir Pekin sakini, el sabunu, dezenfektan, süt, zerzevat ve başka temel gereksinimlerin olduğu pazar torbalarını göstererek “Biraz panikliyoruz. Paniklememek imkansız” diyor.

Çin’de Covid ne kadar yaygın?

McDonell, Chaoyang’da 3.5 milyon beşere test yapılmasının akabinde resmi datalara nazaran yalnızca 33 olayın daha kayda geçtiğini tabir ediyor.

Şanghay‘da ise durum farklı. Kentte günlük olay sayıları azalıyor olsa da toplam Covid hadiselerinin sayısı hâlâ yüksek seyrediyor.

Salı günü 16 bin olayın tespit edildiği kentte 52 kişi daha ömrünü yitirdi.

Pekinli yetkililer Covid olaylarının denetim altında olduğunu ve kentte yeni bir kapanma olmayacağını söylüyor.

Pekin lokal idaresinin sözcülerinden Şu Hejian, “Şu anda epidemiyolojik araştırmalar ve bulaşın denetim edilmesi konusunda Pekin düzgün bir iş başardı. Aktif korunma ve denetim tedbirleri de alındı. Yeni hadiseler da denetim altına alınıyor” dedi.

Lakin bu açıklamalar herkesi inançta hissettirmiyor.

BBC’ye Şanghay‘dan konuşan Ekonomist Andy Şie, “Yaklaşık bir hafta içinde Pekin’in Şanghay‘a dönüşeceğini düşünüyorum zira Omicron varyantının ne kadar süratli yayıldığını biliyoruz” diye vurguluyor.

Andy Şie, “Şu anda yapılanların Covid’i durdurmaya yetmediğini düşünürsek, iki hafta içinde Pekin’in de Şanghay‘la tıpkı duruma geleceğini varsaymak durumundayız” diye ekliyor.

Çin’in ‘Sıfır-Covid’ siyaseti ne?

Çin’de Sıfır-Covid siyasetinin emeli, yalnızca olayların kritik üst sonun altında tutulmasını amaçlamak değil, virüsün üremesini büsbütün durdurmak.

Bunun için de test ve takip, izolasyon, kapanma ve aşılama üzere ilaçlı ya da ilaçsız kimi tedbirlere başvuruluyor.

Pandeminin birinci vakitlerinde bu yaklaşım yalnızca anakara değil Hong Kong tarafından da benimsenmiş, Yeni Zelanda üzere birçok ülke de bu siyasetlere başvurmuştu.

Lakin günümüzde pek çok ülke virüsle yaşamanın yollarını aramayı tercih ediyor.

Çin’in bu siyasetinin getirdiği zorluklar, Delta üzere daha çok yayılan varyantların ortaya çıkmasıyla daha görünür oldu.

“Ekonomiye olan olumsuz tesirleri ve toplumdaki rahatsızlığa karşın merkezi hükümet bu siyasette ısrar edecek üzere görünüyor” diyen BBC Çince Servisi Editörü Howard Zhang, kelamlarını şöyle sürdürüyor:

“Uzmanların birden fazla Çin’de kapanma ilan edilen kentlerin sayısının artmasının, bu siyasetin başarısız olduğuna bir işaret olduğunu söylüyor. Kimilerine nazaran Çin Devlet Lideri Şi Jinping, siyasi sebeplerle bu politikayı sürdürmekte ısrar ediyor.”

Global ekonomiyi nasıl etkileyecek?

Çin’deki varlık idaresi şirketi Nomura’ya nazaran ülkede 46 kentte tam ya da kısmi kapanma uygulanıyor. Bu da kelam konusu kentlerde üretimi ve tüketicileri etkileyebilir.

Şanghay‘daki karantina da dünyanın en büyük limanında yük konteynerlerinin yığılmasına neden oldu zira sınırlamalar ulaştırmayı olumsuz etkiledi.

Tedarik zinciri datalarını takip eden ‘project44’, tırlar tarafından taşınıp dağıtılmak için Şanghay limanında duran yük konteynerlerinin ortalama 12 gün buradan alınmayı beklediklerini kaydetti.

Geçen yıl Çin’den ihracatın yüzde 27’si bu liman üzerinden yapılmıştı.

Çin’in öteki ülkelerdeki üretim için gereken malları ihraç etmesinin ne kadar değerli olduğunu düşünürsek, dünyanın geri kalanı da bu yaşananların tesirlerini hissedebilir.

Capital Economics’ten global iktisat uzmanı Ariane Curtis’e nazaran, Çin’deki yeni tedbirlerin ticarette yarattığı aksaklıklar devam ederse bundan en çok Asya’daki gelişmekte olan ülkeler etkilenecek. İmalat dalı için gereken mallar için Çin’e ziyadesiyle bağımlı olan Kamboçya ve Vietnam, bu ülkelerin başında geliyor.

ABD ve Japonya üzere gelişmiş ülkelerin de, bilhassa elektronik kesimindeki tedarik zincirinin devamı için Çin’e muhtaçlığı var. Bu bölümlerde aksama yaşanması da mümkün.

Curtis, aksamalara dair bilgilerin şu an için “sınırlı” olduğunu lakin Çin’de kapanmaların daha fazla kente yayılmasının “küresel tedarik zincirlerini” riske atabileceğini vurguluyor.

Milletlerarası Para Fonu (IMF) de bu ayın başlarında yaptığı açıklamada Çin’deki kapanmaların Rusya-Ukrayna savaşının tesirlerini daha da kötüleştirebileceği ihtarında bulunmuştu.

Gerçekten savaş nedeniyle IMF global büyüme kestirimini yüzde 4,4’ten yüzde 3,6’ya düşürdü. Bu oran geçen yıl yüzde 6,1’di.

Asya’da geçen yıl yüzde 6,5 olarak kayda geçen ekonomik büyümenin bu yıl yüzde 4,9 seviyesinde kalacağı belirtiliyor.

IMF’nin açıklamasında, “Tedarik zincirlerindeki mümkün dağılmalar ve buna eklenen jeopolitik tansiyonlar, geçtiğimiz on yıllar içinde gelişen bu bölge için uzun vadede risk oluşturmaya devam ediyor” sözleri yer aldı.

CEVAP VER

Lütfen yorum alanını boş bırakmayın
Lütfen adınızı belirtiniz